Hayrettin Dilek’ten Tüketicilere Altın Değerinde Tavsiye: “Ayıp Oranında İndirim İsteyin”

Bayburt Portalı – Tüketiciler Birliği Bayburt Şube Başkanı Hayrettin Dilek, ayıplı mallarda iade, değişim ve ücretsiz onarım kadar bilinmeyen “ayıp oranında bedelden indirim” hakkına işaret etti. Yeni alınan kusurlu (ayıplı) mallarda tüketicilerin genellikle sadece iade, değişim veya onarım haklarını bildiğini belirten Dilek, kanunun tanıdığı dördüncü ve en az bilinen bu gizli hakka dikkat çekti.
​Dilek, ürünün kullanımına engel olmayan küçük ve kozmetik kusurlarda, tüketicinin ürünü iade etmek yerine elinde tutarak fiyat indirimi (para iadesi) talep edebileceğini vurguladı.

​ İade ve Değişimin Gölgesinde Kalan Dördüncü Seçenek

​Ayıplı bir ürünle karşılaşan tüketicinin önünde yalnızca iade, değişim veya ücretsiz onarım seçenekleri bulunmuyor. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, tüketiciye ürünü elinde tutarak ayıp oranında satış bedelinden indirim isteme hakkı da tanıyor. Ticaret Bakanlığının bilgilendirmesine göre satıcı, tüketicinin tercih ettiği bu talebi mevzuattaki şartlar çerçevesinde yerine getirmekle yükümlü bulunuyor. Dilek’e göre bu hak, yeterince bilinmediği için diğer seçeneklerin gölgesinde kalıyor.

​ Küçük Bir Çizik İçin Ürünü Değiştirmek Şart mı?

​Örneğin yeni alınan bir buzdolabının arka bölümünde, çalışmasını veya soğutmasını etkilemeyen küçük bir çizik olduğunu düşünelim. Kusurun satıştan önce bildirilmemiş olması şartıyla tüketici, ürünü tamamen iade etmek veya yenisiyle değiştirmek yerine buzdolabını kullanmaya devam ederek değer kaybı oranında indirim talep edebilir. Böylece tüketici uğradığı değer kaybının karşılığını alırken; ürünün taşınması ve yeniden kurulması gibi zahmetli süreçlerle uğraşmaz.

​ Hem Tüketici Hem Satıcı İçin Daha Dengeli Çözüm

​ Dilek , ürünün kullanımına engel olmayan küçük ve kozmetik kusurlarda bedelden indirimin daha makul bir çözüm olduğunu belirtti. Her küçük kusur nedeniyle büyük bir beyaz eşyanın geri taşınması hem tüketiciye zaman kaybettiriyor hem de satıcı açısından ilave nakliye ve servis masrafı oluşturuyor. Bedelden indirim hakkı ise uyuşmazlığın daha hızlı sonuçlanmasını sağlıyor. Ancak bu durum, tüketicinin iade veya değişim hakkından vazgeçmek zorunda olduğu anlamına gelmiyor; kararı yine tüketici veriyor.

​ İndirim Oranı Nasıl Belirlenir?

​Kanunda her kusur için uygulanacak sabit bir indirim oranı bulunmuyor. İndirim miktarı belirlenirken kusurun ürünün değerinde oluşturduğu kayıp, bulunduğu yer, görünürlüğü ve kullanımına etkisi gibi unsurlar değerlendiriliyor. Taraflar indirim miktarında anlaşamazsa tüketici, tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine başvurabiliyor. Gerektiğinde değer kaybı bilirkişi incelemesiyle belirleniyor. Bakanlığa göre indirim hakkı seçildiğinde, belirlenen tutarın tüketiciye derhâl iade edilmesi gerekiyor.

​ Hak Kaybı Yaşamamak İçin: Talebinizi Servis Formuna Açıkça Yazdırın

​Tüketicinin bedelden indirim talebini yalnızca sözlü iletmemesi büyük önem taşıyor. Fatura, teslimat belgesi, kusuru gösteren fotoğraflar ve yazışmalar saklanmalı. Servis veya teslim tutanağı düzenleniyorsa belgeye açık şekilde “Ürünü alıkoyarak ayıp oranında satış bedelinden indirim talep ediyorum” yazdırılması, olası bir uyuşmazlıkta tüketicinin elini güçlendiriyor.

​📌 Tüketicinin Önündeki 4 Yasal Seçenek:

1-​ Ürünü geri vererek sözleşmeden dönme ve bedel iadesi isteme.

2-​ Ürünü elinde tutarak ayıp oranında satış bedelinden indirim isteme.

3-​ Aşırı bir masraf gerektirmiyorsa ücretsiz onarım talep etme.

4- ​İmkân bulunuyorsa ürünün ayıpsız misliyle değiştirilmesini isteme.

​” Satış ve Servis Noktalarında Dört Hak da Anlatılmalı”

​ Hayrettin Dilek, mağazalarda ve yetkili servislerde tüketiciyeu yalnızca onarım veya değişim seçeneklerinin dayatılmaması gerektiğini vurguladı. Satış ve servis personelinin tüketiciyi dört seçimlik hakkın tamamı hakkında bilgilendirmesi ve tercihi tamamen tüketiciye bırakması çağrısında bulundu.